20 سپتامبر 2023- مطالعه ی اخیراً منتشر شده در مجله Pharmacy and Bioallied Sciences نشان داد که شاخص توده بدنی با سطح گلوکز موجود در بزاق و خون در بیماران غیر دیابتی و دیابتی ارتباط دارد.

محققان کشف کردند که بیماران مبتلا به دیابت که شاخص توده ی بدنی بالاتری دارند، سطح گلوکز موجود در خون و بزاق آنها نیز بالاتر است، که به این موضوع اشاره دارد که افراد دارای BMI بالاتر بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند. محققان بر نیاز به تحقیقات بیشتر با جمعیت های بزرگتر در مکان های جغرافیایی مختلف تاکید کردند.

بزاق را می توان برای چندین هدف تشخیصی استفاده کرد. علاوه بر این، بررسی بیومارکرها در بزاق، به مطالعات اپیدمیولوژیک و غربالگری در مقیاس بزرگ برای بیماری های مختلف کمک می کند. در حال حاضر، مایعات بدن به غیر از خون و ادرار- مانند اشک، بزاق و عرق- برای اهداف تشخیصی استفاده می شوند.

چاقی، شایع ترین عامل خطر برای بیماری های مختلف از جمله دیابت، فشار خون بالا و دیس لیپیدمی است. دیابت با تغییر عملکرد و ترکیب بزاق مرتبط است. چندین مطالعه در گذشته ارتباط بین سطوح بالاتر گلوکز بزاق و دیابت را نشان داده اند. اکثر تحقیقات کاهش جریان بزاق ک را در دیابت نشان دادند اما برخی از تحقیقات مقادیر مشابهی از جریان بزاق را در افراد غیر دیابتی و دیابتی نشان دادند.

در این مطالعه، دکتر Bhumika J Patel، متخصص پزشکی دهان و رادیولوژی و همکارانش از Ewing، در نیوجرسی، ایالات متحده، همبستگی بین BMI و مقادیر میانگین گلوکز موجود در خون و بزاق را در بیماران دیابتی و بیماران گروه کنترل غیر دیابتی بررسی نمودند.

برای این منظور محققین 50 بیمار دیابتی و 50 فرد سالم را به صورت تصادفی انتخاب کردند. بیماران با تشخیص قطعی انواع دیابت قندیبر اساس دستورالعمل استاندارد، وارد این مطالعه شدند. برای گروه کنترل سالم، بیماران غیر دیابتی با سطح گلوکز خون طبیعی انتخاب شدند.

محققان پس از کسب رضایت کتبی از شرکت کنندگان، این مطالعه را انجام دادند. اطلاعات توسط یک تاریخچه ی پزشکی کوتاه و پرسشنامه شامل شرح حال کامل بیمار جمع آوری شد. هم شرکت کنندگان سالم و هم افراد دیابتی، نمونه ی خون و بزاق تحریک نشده خود را برای اندازه گیری گلوکز پلاسما و گلوکز بزاق ارائه کردند. بر اساس طبقه بندی سازمان بهداشت جهانی، افراد از نظر شاخص توده ی بدنی در 3 گروه نرمال، اضافه وزن و چاق دسته بندی شدند.

محققان یافته های زیر را گزارش کردند:

· در مقایسه با گروه بیماران غیر دیابتی، میانگین گلوکز پلاسما در بیماران دیابتی بالاتر بود. به همین ترتیب، گلوکز موجود در بزاق بیماران دیابتی در مقایسه با بیماران غیر دیابتی بالاتر بود(2.58±4.61 میلی گرم در دسی لیتر در مقابل 7.09±13.96 میلی گرم در دسی لیتر).

· میانگین BMI در بیماران دیابتی (3.60±27.06) بیشتر از میانگین BMI در بیماران سالم (0.99±22.47) بود.

· متوسط گلوکز موجود در بزاق، متوسط گلوکز پلاسما و BMI بیماران دیابتی در مقایسه با بیماران سالم، از نظر آماری بالاتر بود.

· میانگین BMI دسته ی نرمال در بیماران دیابتی 23.70، میانگین BMI دسته ی دارای اضافه وزن در بیماران دیابتی 27.16 و میانگین BMI دسته ی چاق در بیماران دیابتی 32.11 بود.

· بین مقدار BMI و میانگین گلوکز پلاسما و متوسط سطح گلوکز بزاقی ارتباط معنی داری وجود داشت. بطوری که با افزایش BMI از نرمال به اضافه وزن و سپس چاق، مقدار متوسط گلوکز پلاسما و بزاق نیز افزایش یافت.

· بین BMI با میانگین گلوکز پلاسما و گلوکز بزاقی در بیماران دیابتی همبستگی مثبت معنی داری وجود داشت.

· متوسط گلوکز بزاقی و متوسط گلوکز پلاسما، همبستگی خوبی با BMI داشتند.

· در بیماران دیابتی، گلوکز بزاقی همچنین همبستگی بین BMI با متوسط گلوکز پلاسما را به خوبی نشان داد.

· همبستگی خوبی بین BMI و میانگین گلوکز پلاسما و بین BMI و سطح گلوکز بزاقی وجود داشت اما در بیماران غیر دیابتی به طور قابل توجهی کمتر از بیماران دیابتی واضح بود.

محققان نتیجه گرفتند که بیمارانی که شاخص توده ی بدنی بالاتری دارند، بیشتر در معرض ابتلا به دیابت هستند. آنها تاکید کردند که نیاز به تحقیقات بیشتری با جمعیت های بزرگتر در مکان های جغرافیایی مختلف وجود دارد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/diabetes-patients-with-higher-bmi-also-have-higher-saliva-and-blood-glucose-levels-117640